Operacja Fontan to kompleksowa procedura medyczna wykonywana u pacjentów z nieprawidłowościami w układzie sercowo-naczyniowym, głównie związanych z tetralogią pallio-mózgową (TPC). Chirurgia ta została po raz pierwszy opisana przez Davida Melville Fontan’a w 1963 roku i jest do dziś jednym z najskuteczniejszych sposobów leczenia powikłanych przypadków TPC.
Wprowadzenie
Tetralogia pallio-mózgową to rzadka, urodzeniowa choroba serca charakteryzująca się kombinacją czterech nieprawidłowości:
- Zmiana kierunku przepływu krwi w lewym i prawym płucopochodnym https://fontanonline.pl/ ciemieniu (transpozycja wielkich naczyń),
- Nadmiar otworów międzykomorowych,
- Wady serca związane z zastawkami (nieraz bez wykształcenia się pętli Shuntowej),
- Upośledzenie rozwinięcia komór w pobliżu przegrody między lewym i prawym kanciastym odgałęzień.
Operacja Fontan skierowana jest do pacjentów z TPC, którzy nie mogą być poddani klasycznej korekty chirurgicznej (Raskowa, Waterstona-Shrire’a) ze względu na ciężkość ich stanu. Ta procedura ma za zadanie poprawić przepływ krwi w układzie sercowo-naczyniowym i polepszyć funkcje żylnego systemu.
Mechanizm działania
Podstawą operacji Fontan jest połączenie obu wielkich naczyń (płucno-pochodnych ciemięża), a następnie wprowadzenia międzynaczyniowego połączenia, które umożliwi przenoszenie krwi z żyły skurczowej do żyły romboidalnej. W rezultacie uzyskuje się trzymanie ciśnienia w wielkich naczyniach i ogranicza przepływ przez zastawkę międzykanciastą, co powoduje zmniejszenie objętości krwi pozostającej we krwiobiegu. Wielkie naczynia zwiększają w ten sposób ciśnienie odpływu do płuc.
Operacja ta ma miejsce często u osób starszych i stanowi wyższy poziom skomplikowania chirurgicznego. Do dzisiaj, opierając się na dotychczasowych wynikach klinicznych, przechodząc z czasem coraz bardziej podkreśla znaczenie ciągłej obserwacji i rehabilitacji w postoperacyjnym okresie.
Rodzaje procedur
Operacja Fontan wykonywana jest według dwóch podejść:
- Procedura “biała” : polega na połączeniu międzykomorowego naczynia oraz łączącego płucno-pochodne ciemięża.
- Współistniejący model związany jest często z ryzykiem skomplikowania chirurgicznego.
Krytyka i ograniczenia
Pacjenci operowani według procedury Fontan, które są uważane za najbardziej odpowiednią dla nich opcję leczenia w przypadkach choroby serca z powodzeniem wykazują zmniejszoną ryzyko pooperacyjnego odwilży niewydolności w przyszłości. Mimo to, istnieją szereg ograniczeń i problemów związanych ze skutecznością tej metody:
- Utrzymać stabilność objętości krwi
- Zmniejszyć ciśnienie naczyniowe we wewnątrz-każdorazowo-komorowych zakamarkach.
- Przeszkodzie zatruciem krew w systemie.
Wytyczne praktyki medycznej
Dostępność operacji Fontan jest ograniczone, a także możliwości wykonywania leczenia chirurgicznego do każdego pacjenta. Użytkownik może powiązać się w systemie telemedycznym podczas odbycia procedur.